IK: gaz łupkowy może ograniczyć wpływy Gazpromu w Europie

IK: gaz łupkowy może ograniczyć wpływy Gazpromu w Europie
27 lipca, 2020
Category: inne

*Gaz łupkowy może zmniejszyć zależność Swiata od dostaw gazu wraz z Rosji i ograniczyć rynkowe i polityczne wpływy Gazpromu w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i państwach bałtyckich – to wyrok prof. Alana Rileya, reprezentowana w raporcie Instytutu Kościuszki. *

Zdaniem Rileya, do wybuchu sporu dot. dostaw gazu pomiędzy Rosją i Ukrainą w˙styczniu 2009˙r. większość mieszkańców Europy Zachodniej nie rozumiała problemu bezpieczeństwa dostaw tegoz surowca.

„Nawet w˙latach 80. XX przy., czyli w˙szczytowym momencie napięć zimnowojennych, Rosja jawiła się jako miarodajny i˙bezproblemowy dystrybutor gazu do Europy. Na przekór temu przekonaniu, wizerunek tego kraju jak rzetelnego dostawcy był zawsze mitem. (… ) Publikacja przygotowana za posrednictwem szwedzką Agencję Badania Obronności (Swedish Defence Research Agency) dokumentuje ponad 40˙przerw w˙dostawach energii (najczęściej gazu, czasem ropy) w˙latach 1991-2004, które motywowane były politycznie” a mianowicie uważa ekspert.

Kraje Bałtyckie, Słowacja i˙Bułgaria pokrywają stu proc. wlasnego zapotrzebowania w gaz z˙dostaw od rosyjskiego Gazpromu. W˙Rumunii i˙Czechach dostawy rosyjskiego firmy pokrywają wiecej niz 70 proc. zapotrzebowania, a˙na Węgrzech, Słowenii i˙w˙Polsce ponad 60 proc. „Taka sprawa daje Gazpromowi zarówno znaczącą siłę rynkową, jak i˙przewagę polityczną w˙całym regionie” – wskazuje Riley.

Podkreśla, że uzależnienie od momentu odstaw rosyjskiego gazu ogranicza politycznie działania rządów ludzi państw. „Do niedawna sytuację łagodził brak alternatywy uzyskania przez rosyjski koncern dostępu do przyciagajacych rynków Swiata Zachodniej z˙pominięciem krajów Swiata Środkowo-Wschodniej. (… ) Nieszczesliwie, budowa Nord Stream stworzyła możliwość bezpośredniego dostępu do rynku za posrednictwem Morze Bałtyckie do Niemiec i˙ponownie wzmocniła zagrożenie przerwami w˙dostawach gazu” – uważa.

Jego zdaniem, ostatnie decyzje rządu niemieckiego dotyczące zamknięcia sluzace do roku 2022 wszystkich znajdujących się na terytorium kraju elektrowni atomowych, pewnie wzmocnią zależność Niemiec od czasu Rosji. Totez – zauważa – az do 2013-2014 r. Nord Stream zostanie rozbudowany tak, aby można zanim było przesyłać do 55 mld metrów sześc. gazu rocznie. „Niemieckie zapotrzebowanie w˙związku z˙zastąpieniem elektrowni atomowych energią gazową przypuszczalnie przyczyni się do struktur większej ilości gazociągów omijających Europę Środkowo-Wschodnią i˙umożliwiających bezpośredni transfer materialu rosyjskiego do Niemiec” – uważa. To sprawi, że zależność krajów Europy Środkowo-Wschodniej od rosyjskiego gazu w zamian maleć a mianowicie wzrasta.

Riley zastanawia się też, czy Gazprom dysponuje faktyczną zdolność do przyrzeczenia dostaw odpowiednich ilości gazu, skoro największe złoża firmy, Nadym Pur Taz, wyczerpują się. Ostatnie badania wykazują, że pulap inwestycji w˙nowe złoża wydaje sie niewystarczający” – podkreśla.

Specjalista uważa, że w tej sytuacji szansą dla Swiata może być gaz łupkowy. Rozwój wydobycia gazu niekonwencjonalnego w˙USA miał ogromny wpływ na Europę – dzieki spadek wartosci gazu dzieki europejskich rynkach spot. W˙efekcie, aby utrzymać swój udział w˙rynku, Gazprom zmuszony został do obniżenia cen gazu dla niektórych ze swoich europejskich klientów.

Jego zdaniem w dziedzinie europejskim utrzymują się duze ceny gazu ziemnego, zatem można spodziewać się dalszego rozwoju produkcji LNG. W ostatnim czasie władze amerykańskie wydały oficjalne zezwolenie na eksport gazu łupkowego w˙postaci LNG (skroplonego) i˙surowiec w˙tej postaci został już dwukrotnie dostarczony na rynek brytyjski. Biorąc ponizej uwagę różnice w˙zyskach wraz z sprzedaży taniego gazu amerykańskiego, a˙drogiego gazu europejskiego, wywóz towarów LNG z˙łupków z˙USA na rynek europejski ma szansę na duzy wzrost produkowaniu w˙latach 2015-2020.

Riley podkreślił jednak, że tym, co wzmocni europejskie bezpieczeństwo energetyczne, będzie możliwość wykorzystania własnych pokaźnych zasobów gazu niekonwencjonalnego.

Ekspert przypomniał, że meldunek Cambridge Energy Research Associate (CERA) oblicza złoża gazu łupkowego w˙Europie na 173˙bln˙m sześc. „W˙rzeczywistości jednak należy pohamować zapal. (… ) Dane dotyczące gazu wymawiane w˙raporcie CERA dotyczą +zasobów łupków+, a˙nie gotowych az do komercyjnego wdrozenia złóż, które prawdopodobnie są dużo nizsze. Niemniej jednak, chociazby możliwość wydobycia 10 proc. z˙szacowanych zasobów, tj. 17˙bln˙m sześc. byłaby dla UE ogromnym wkładem w˙zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego” a mianowicie zaznaczył.

Aby eksploatować gaz łupkowy w Europie na większą skale, niezbędna jest a mianowicie jego zdaniem – faktyczna liberalizacji rynku gazu w Europie i uwzględnienie surowca w unijnej strategii ograniczania emisji CO2. „Potrzebujemy wylacznie rozwinąć wyszukanie własnych złóż, by˙wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej mogły cieszyć się niekończącymi się dostawami gazu. Zmartwienia z˙zależnością energetyczną od Gazpromu, przerwy w˙dostawie gazu czy jego wysokie ceny przestaną być dla osób zmartwieniem” a mianowicie uważa.

Riley uważa jednakze, że zliberalizować rynek może tylko rozszerzenie infrastruktury przesyłowej. Podkreśla, że obecnie Europa nie ma połączeń międzysystemowych na linii Zachód-Wschód ani Północ-Południe, jak praktycznie uniemożliwia powstanie jednolitego rynku gazu. Brak infrastruktury jest szczególnie zły krajów Europy Środkowo-Wschodniej oraz krajów bałtyckich, gdyż rosyjskie gazociągi ze Wschodu na Zachód skutecznie dzielą gazowy sektor UE aż do miarki na Odrze i˙Nysie.

„Jeżeli Europa (… ) zdecyduje się na eksploatację gazu łupkowego, utworzenie otwartego dzieki gaz branzy energetycznego a takze dostosowanie swojej polityki klimatycznej, to gaz niekonwencjonalny będzie w˙stanie odegrać znaczącą rolę w˙ograniczeniu uzależnienia od dostaw gazu z˙Rosji” – podsumował. (PAP)

luo/ drag/ jbr/